EN ÇOK ARANANLAR

EN SON ARANANLAR

Sıcak Çarpması (Hipetermi) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Sıcak Çarpması (Hipetermi) Nedir? Belirtileri Nelerdir?
Paylaş

Sıcak çarpması en sık güneş çarpması, hamam, sauna, fırın, makine ya da kazan daireleri ve kapalı alanlarda uzun süre kalınması sonucu ortaya çıkabilir. Sıcak çarpması müdahale edilmezse ciddi sonuçlara yol açabilir. Sıcak çarpması özellikle yaz aylarında uzun süre ısıya maruz kalınması sonucu ortaya çıkar. Kişinin sıcak bir ortamda uzun süre susuzluğa ve neme maruz kalması da sıcak çarpmasına neden olabilir. Sıcak çarpması hipertemiye ( 38 – 40 derece arası ) neden olarak kişinin vücudunun ısınmasına neden olur. Kişinin derisi sıcaktır ve gözle görülür bir terleme meydana gelir.

Sıcak Çarpmasının Nedenleri Nelerdir?

Sıcak Çarpmasının başlıca nedeni aşırı sıcağa maruz kalmaktır. Vücut ısısını terleme ve cilde yakın damarlardaki kanı soğutarak dengeler. Aşırı sıcağa maruz kalma sonucu vücut terleme ile tepki verir ve bu da ciltte soğutucu etki yapar. Aşırı ısınmaya karşı kendini soğutamayan vücut bir süre sonra yüksek ısıya maruz kalarak ciddi semptomlar sergileyebilir.

Gün içerisinde direkt güneşe çıkmak, fırın, makine dairesi, kazan dairesi gibi kapalı ve sıcak alanlarda çalışmak, asker ya da atletler gibi açık havada efor sarf etmek, hamam ya da sauna gibi yüksek sıcaklığa sahip kapalı ortamlarda bulunmak. Bunun dışında tüm gün güneş altında bırakılmış arabada kalma ve yeterli sıvı tüketmemek de sıcak çarpmasına neden olur.

Sıcak çarpmasına neden olan faktörler arasında ise; sıcak havada yağlı gıdaların tüketilmesi, aşırı alkol kullanımı ve gün içerisinde yeterli sıvının vücut tarafından alınmaması bulunur.
 

Sıcak Çarpmasının Belirtileri Nelerdir?

Sıcak çarpmasının belirtileri aşırı terleme ve vücut sıvılarının eksilmesine bağlı olarak gözlemlenir. Sıcak çarpmasının bazı belirtileri ise; 

  • Aşırı yorgunluk
  • Baş ağrısı
  • Bulantı
  • Kusma
  • Baş dönmesi
  • Mide spazmları
  • Aşırı terleme
  • Adale krampları
  • Asabiyet
  • Bilinç kaybı 
  • Kızarıklık
  • Kuru cilt
  • Nabız yavaşlaması
  • Bayılma 
  • Vücut ısısının 40 derece ve üstü görülmesidir. 
     

Sıcak Çarpmasına Nasıl Müdahale Edilir?

Sıcak çarpmasında yapılacak olan ilk müdahale, kalp ve beyin gibi hayati organların hasar görmemesi için vücut ısısını düşürmektedir. Hasta serin ve açık bir alana götürülmeli, üzerindeki kıyafetleri çıkarılmalıdır. Daha sonra hasta yere yatırılarak ayakları ve kolları havaya kaldırılmalıdır. Hastanın vücudundaki elektrolit dengesinin sağlanması için bol sıvı tüketmesi ve dinlenmesi gereklidir. Hasta sıcak çarpmasına bağlı bilinç kaybı yaşıyorsa ya da nabız alınamayacak kadar yavaş atıyorsa en kısa sürede vakit kaybetmeden 112 acil servis aranmalı ya da hasta en yakın sağlık kurumuna götürülmelidir. 
Sıcak çarpmasına müdahale edilmemesi durumunda, kişinin vücut ısısı artmaya devam eder. Vücut ısısının artması ise otomatik olarak doku hasarına ve bir süre sonra ölüme neden olur. Sıcak çarpmasında yapılabilecek en hızlı müdahale yöntemlerinden biri de ıslak çarşafla vücudu sarmak ya da kişiyi musluk suyu ile ıslatmaktır. 

Sıcak Çarpmasında Risk Grupları Nelerdir?

Sıcak çarpması her insan için hayati tehdit oluşturabilir. Fakat bazı kişiler diğerlerine göre daha fazla etkilenir. Sıcak çarpmasında risk altında olan gruplar ise;

  • Çocuklar
  • Yaşlılar
  • Hamileler
  • Kanser hastaları
  • Aşırı kilolular ( obezler )
  • Böbrek hastaları
  • Tansiyon hastaları
  • Diyabet hastaları
  • Kronik kalp hastaları
  • Gün içerisinde az sıvı tüketenler diğer insanlara göre daha fazla risk altındadır.

Sıcak çarpmasına müdahale edilmemesi durumunda beyin kanaması ya da kalp durması gibi ciddi rahatsızlıklar ortaya çıkabilir. Bu nedenle acil müdahale hayati önem taşır. 

Sıcak Çarpmasından Korunmak İçin Ne Yapmalı?

  • Sıcak çarpmasından korunmak için güneşin dünyaya dik vurduğu saatlerde dışarı çıkılmamalı 
  • Koyu renkli ve kalın giysiler yerine hafif ve açık renkli giysiler tercih edilmelidir
  • Sindirim açısından kolay yiyecekler tercih edilmeli, yağlı ve ağır yiyeceklerden uzak durulmalı
  • Şapka, güneş gözlüğü ya da güneş gözlüğü gibi koruyucu materyaller kullanılmalı
  • Güneş koruyucu kremler kullanılmalı
  • Gün içinde en az 2 ila 3 lt arası sıvı tüketilmeli
  • Vücut sıcaklığının düşürülmesi için gün içinde duş alınması
  • Özellikle çok sıcak havalarda uzun ve ağır egzersiz türlerinden kaçınılması gerekir.